De Gaglioppo-wijndruif

De Gaglioppo is een karaktervolle blauwe druif uit het diepe zuiden van Italië, vooral uit Calabrië. Ze is eeuwenlang het symbool geweest van de Zuid-Italiaanse wijnbouw en levert wijnen met een warm, mediterraan karakter — kruidig, krachtig en vol van zon. Ondanks haar lokale bekendheid is Gaglioppo buiten Italië nog relatief onbekend, wat haar een verborgen parel maakt binnen de Italiaanse wijnwereld.

Herkomst en geschiedenis

De Gaglioppo wordt beschouwd als een van de oudste druivenrassen van Zuid-Italië. Haar oorsprong ligt vrijwel zeker in Calabrië, waar ze al sinds de oudheid wordt verbouwd. Er bestaan theorieën dat ze via Griekse kolonisten naar Italië kwam, wat aansluit bij de historische banden tussen Calabrië en de oude Griekse wijncultuur van “Magna Graecia.”

In de loop der eeuwen werd Gaglioppo de belangrijkste druif van de regio, vooral in de appellatie Cirò DOC, aan de Ionische kust. Daar vormt ze de basis van robuuste, diepgekleurde wijnen die ooit als “de wijn van de Olympische kampioenen” werden beschouwd — een verwijzing naar legendes die de druif verbinden met de wijnen die de oude Grieken na hun sportieve overwinningen dronken.

Kenmerken van de druif

Gaglioppo is een laatrijpende druif met dikke schillen en een hoog tannine- en zuurpotentieel, wat wijnen oplevert met structuur en bewaarkracht. De kleur is vaak diep robijnrood, en de aroma’s doen denken aan rijpe kersen, pruimen, gedroogde kruiden, viooltjes en een vleugje aarde of leer.

Hoewel ze krachtig is, kan Gaglioppo ook verrassend elegant zijn, vooral wanneer ze met zorg wordt geteeld en niet overrijp geoogst. De wijnen hebben meestal medium body, stevige tannines en een lichte bitterheid in de afdronk — typisch voor Zuid-Italiaanse rassen met veel zoninvloed.

In de moderne wijnbouw wordt soms een klein percentage andere lokale druiven (zoals Greco Nero of Magliocco) toegevoegd om de wijn ronder en zachter te maken.

Belangrijkste terroirs en gebieden

Het hart van Gaglioppo ligt in Calabrië, met name in:

• Cirò DOC – het beroemdste herkomstgebied, waar Gaglioppo de dominante druif is en wijnen levert met kracht, rijp fruit en een kenmerkende mediterrane kruidigheid.
• Melissa DOC en Savatore DOC – kleinere zones met vergelijkbare, iets zachtere stijlen.
• Lamezia en Donnici – waar Gaglioppo soms wordt geblend voor wijnen met meer frisheid.

De druif voelt zich het meest thuis op kalkrijke, zanderige bodems in een warm, droog klimaat met veel zonlicht en verkoelende zeewind — omstandigheden die de balans tussen rijp fruit en frisse zuren helpen bewaren.

Conclusie

Gaglioppo is de ziel van Calabrië: een druif die de warmte, geur en kracht van Zuid-Italië in zich draagt. Ze levert authentieke, karaktervolle wijnen met een rustiek randje, maar ook met een onderliggende finesse die steeds meer wijnliefhebbers weet te verleiden. In een tijd waarin autochtone rassen herontdekt worden, verdient Gaglioppo haar plaats als een van Italië’s meest intrigerende en expressieve druiven.