De Catarratto-wijndruif

De Catarratto is een traditionele witte druif uit Sicilië en een van de oudste en meest aangeplante variëteiten van het eiland. Ze staat bekend om haar vermogen om wijnen te leveren die zowel fris en levendig als rijk en vol kunnen zijn, afhankelijk van de vinificatie. Catarratto vormt de ruggengraat van veel Siciliaanse witte wijnen en speelt een belangrijke rol in de heropleving van het eiland als kwaliteitswijnregio.

Herkomst en geschiedenis

Catarratto vindt haar oorsprong op Sicilië, waar ze al eeuwenlang wordt verbouwd. Historische documenten tonen aan dat de druif al in de 17e eeuw veelvuldig voorkwam. Lange tijd werd Catarratto vooral gebruikt voor het produceren van Marsala, de versterkte wijn die in de 18e en 19e eeuw internationaal beroemd werd.

Tot ver in de 20e eeuw stond Catarratto bekend als een massaproductiedruif, met hoge opbrengsten en eenvoudige, neutrale wijnen. Maar sinds de jaren 1990 is er een duidelijke kwaliteitsrevolutie ingezet. Wijnmakers ontdekten dat lagere opbrengsten en zorgvuldige vinificatie wijnen kunnen opleveren met diepte, structuur en expressie — een nieuwe identiteit voor deze oude Siciliaanse klassieker.

Catarratto is genetisch verwant aan Garganega (de druif van Soave), wat haar mediterrane karakter verklaart.

Kenmerken van de druif

Catarratto is een laatrijpende, zonminnende druif die goed bestand is tegen droogte en hitte. Ze levert wijnen met frisse zuren, een lichte tot middelvolle body en aroma’s van citroen, appel, perzik, amandelbloesem en soms een subtiele minerale of kruidige toon.

Er bestaan verschillende klonen, waarvan de belangrijkste zijn:

• Catarratto Bianco Comune – productiever, levert eenvoudige, frisse wijnen.
• Catarratto Bianco Lucido – geeft meer geconcentreerde, verfijnde wijnen met elegantie en structuur.

Afhankelijk van het terroir kan Catarratto variëren van licht en verfrissend tot vol en textuur­rijk, vooral wanneer ze gedeeltelijk op droesem rijpt of een vleugje hout krijgt.

Belangrijkste terroirs en gebieden

Catarratto wordt vrijwel uitsluitend verbouwd op Sicilië, met concentraties in:

• West-Sicilië (provincies Trapani en Palermo) – hier levert ze frisse, aromatische wijnen, vaak in blends met Grillo of Inzolia.
• Centraal en oostelijk Sicilië – op hoger gelegen wijngaarden rond Alcamo en Etna ontstaan complexere wijnen met meer spanning en mineraliteit.

De druif voelt zich het best thuis op kalkrijke, vulkanische of zandige bodems in warme, zonnige klimaten met voldoende ventilatie.

Conclusie

Catarratto is een druif die de moderne Siciliaanse wijnbouw perfect belichaamt: diep geworteld in traditie, maar met een frisse, eigentijdse expressie. Wat ooit een eenvoudige bulkwijndruif was, is nu een bron van karaktervolle, elegante wijnen die het unieke terroir van Sicilië laten spreken. Catarratto is daarmee niet alleen een overlever, maar een toonbeeld van wedergeboorte en authenticiteit in de mediterrane wijnwereld.