Côte de Nuits Villages AOC

Er bestaan voor de Côte de Nuits twee regionale appellaties, de Hautes-Côtes de Nuits AOC en de Bourgogne Côte d'Or AOC. Dit maakt van de Côte de Nuits "villages" de eerste gemeentelijke appellatie voor wijnen uit gemeentes binnen de Côte de Nuits die zelf hun dorpsnaam niet mogen benoemen in de appellatie naam. Om het wat verwarrender te maken heeft de Franse overheid nog een andere gemeentelijke appellatie in het leven geroepen, namelijk de Village AOC. Dit is de appellatie die de dorpsnaam wél mag gebruiken als specifieke AOC. Voor deze laatste wordt het woord "villages" niet gebruikt.

Een beetje geschiedenis

De appellatie AOC Côte de Nuits-Villages is een unieke herkomstbenaming in de Bourgogne die werd ingesteld in 1964. Zoals gezegd dient deze appellatie als een kwaliteitslabel voor specifieke gemeenten aan de uiterste noord- en zuidrand van de Côte de Nuits die geen eigen dorpsappellatie (Village AOC) hebben voor al hun wijngaarden.

De wijnbouw in de regio Côte de Nuits dateert al uit de 3de eeuw na Christus, maar de concepten van terroir werden pas in de Middeleeuwen door monniken vastgelegd. In 1855 creëerde Dr. Jules Lavalle een classificatiesysteem dat de basis vormde voor de latere AOC-wetgeving in de jaren 1930. De specifieke AOC Côte de Nuits-Villages werd officieel erkend in 1964 om de kwaliteitswijnen uit vijf minder bekende gemeenten te groeperen onder één prestigieuze noemer. In het Noorden is dat Fixin (slechts gedeeltelijk) en Brochon en in het Zuiden Premeaux-Prissey, Comblanchien en Corgoloin De appellatie is bijzonder omdat ze geografisch in tweeën is gesplitst door de grote, beroemde gemeente appellaties zoals Gevrey-Chambertin en Nuits-Saint-Georges. Historisch gezien wordt de wijn omschreven als een eerlijke, toegankelijke Bourgogne; volgens de traditie was dit het type wijn dat koning Henri IV voor ogen had voor de "zondagse kip" van elke familie.

Het AOC Syteem en kwaliteitsbewaking

Het label Appellation d’Origine Contrôlée (AOC) is een Franse kwaliteitsgarantie die nauwkeurig bepaalt waar en hoe een wijn geproduceerd mag worden. 
De Côte de Beaune Villages is een gemeentelijke Appellation d'Origine Contrôlée (AOC) binnen de Franse wijnwetgeving. Het systeem waarborgt de kwaliteit door strikte regels op te leggen aan het herkomstgebied, de gebruikte druivenrassen en de productiemethoden. 

Het lastenboek van AOC Côte de Nuits omvat onder andere:

• de geografische grenzen van de productiezone. De wijn moeten in één van de vijf bovenstaande dorpen gemaakt worden.
• de toegestane druivenrassen
• regels rond aanplant, opbrengst en vinificatie
• minimale kwaliteitsvereisten

De AOC Côtes de Nuits-Villages is een gemeentelijke appellatie. Het staat dus een stapje hoger dan de regionale AOC Bourgogne Côte d'or en de Haute-Côtes de Nuits appellaties maar een stapje lager dan de Villages AOC en de Cru wijnen.

Productiecriteria en regels

De kwaliteitsbewaking vindt plaats via het Cahier des Charges, waarin de minimale eisen voor productie zijn vastgelegd. 

Toegestane Druivenrassen: voor rode wijn moet 85% Pinot Noir zijn. Het gebruik van "bijmenging" met Chardonnay, Pinot Blanc of Pinot Gris is theoretisch toegestaan tot maximaal 15%, mits deze samen in het veld zijn aangeplant, maar dit wordt in de praktijk zelden toegepast. Witte wijn komt zelden voor maar moet gemaakt worden van Chardonnay, eventueel aangevuld met Pinot Blanc.

Geografische beperkingen: De wijn moet in één van de vijf bovenstaande dorpen gemaakt worden en ook de wijngaarden moeten binnen de grenzen van deze dorpen liggen.

Opbrengstbeperking (Rendement): Er geldt een hoge minimale plantdichtheid van 9.000 stokken per hectare. Dit dwingt de wijnstokken tot diepere worteling en hogere concentratie in de druiven. Om de concentratie en kwaliteit te waarborgen, gelden er ook maximale opbrengsten per hectare. Voor rode wijn is het basisrendement 50 hectoliter per hectare dat afhankelijk van het oogstjaar door het INAO kan opgetrokken worden tot 58 hl/ha. en voor witte wijn is dat 57 tot 63 hectoliter (na verhoging door het INAO).  In de standaard opbrengst komen deze volumes komen overeen met een relatief rendement van respectievelijk 6.600 flessen rode- en 7.300 flessen witte wijn, hoewel klimatologische omstandigheden dit rendement in de praktijk kunnen naar beneden halen.

Snoeitechniek: De wijnbouwers moeten specifieke snoeimethoden hanteren (meestal Guyot of Cordon de Royat) om de groeikracht te beheersen.

Rijpheid en Alcoholpercentage: De druiven moeten een minimale natuurlijke rijpheid bereiken met een potentieel alcoholpercentage van 10,5% voor rode wijn en 11% voor witte wijn. Het toevoegen van suiker om het alcoholgehalte te verhogen is strikt gereguleerd en mag het uiteindelijke percentage niet boven de 13,5% brengen

Conclusie

AOC Côte de Nuits-Villages is een belangrijke appellatie binnen de Bourgogne, die een brug vormt tussen eenvoudige regionale wijnen en de prestigieuze dorps- en grand cru-appellaties. Met een geschiedenis die teruggaat tot de middeleeuwen en een officiële erkenning in 1964, biedt deze appellatie een authentieke expressie van de Côte de Nuits. Dankzij strikte regels rond druivenrassen, opbrengsten en vinificatie wordt een consistente kwaliteit gegarandeerd. Tegelijkertijd biedt de appellatie een toegankelijke manier om kennis te maken met de elegante en verfijnde stijl van Bourgondische Pinot Noir-wijnen.