De Nerello Cappuccio-wijndruif
 

De Nerello Cappuccio is een traditionele blauwe wijndruif uit Sicilië, vaak in de schaduw van haar bekendere partner Nerello Mascalese, waarmee ze veelal wordt geblend in wijnen uit onder andere de Etna DOC en de Faro DOC. Hoewel ze zelden de hoofdrol speelt, is Nerello Cappuccio onmisbaar vanwege haar vermogen om wijnen kleur, aromatische intensiteit en rondheid te geven. In recente jaren is de druif aan een herwaardering toe: steeds meer wijnmakers erkennen haar unieke karakter en maken zelfs pure varianten om haar expressieve stijl te tonen.

Herkomst en geschiedenis

Nerello Cappuccio is al eeuwenlang onderdeel van de wijnbouw op Sicilië, vooral in het oostelijke deel van het eiland. Haar exacte oorsprong is niet volledig gedocumenteerd, maar genetisch onderzoek wijst erop dat ze nauw verwant is aan Nerello Mascalese, waarmee ze vaak samen voorkomt. Vermoed wordt dat beide rassen afstammen van oude inheemse variëteiten die door Griekse kolonisten naar Sicilië zijn gebracht in de oudheid.

De druif kreeg haar naam vanwege de vorm van haar bladeren, die de trossen als het ware “omhullen” als een kap (cappuccio in het Italiaans). Historisch gezien werd ze vooral gebruikt als blendpartner om structuur en diepte te brengen in anders wat lichtere wijnen. Tegenwoordig wint ze aan erkenning als zelfstandig druivenras, vooral in de context van de groeiende interesse in authentieke, autochtone Siciliaanse wijnen.

Belangrijkste kenmerken

Nerello Cappuccio staat bekend om haar intense kleur, weelderig fruit en aangename kruidigheid. Waar Nerello Mascalese vaak lichter van kleur is en een meer verfijnde, tanninerijke structuur heeft, biedt Cappuccio juist meer body, soepelheid en aromatische warmte.

Typische aroma’s:

• Rijpe kersen en bessen
• Zwarte peper en kruidnagel
• Aardsheid en een vleugje rokerigheid
• Soms florale tonen (viooltjes) bij koelere aanplant

Structuur en stijl:

• Medium tot volle body
• Zachtere tannines dan Nerello Mascalese
• Matige tot hoge zuurgraad
• Geschikt voor zowel blends als monocepage-wijnen (wijnen van één druif)

De wijn kan verrassend elegant zijn, met een balans tussen fruitige rijpheid en minerale frisheid, vooral als ze groeit op vulkanische bodems.

Teelt, terroir en verspreiding

Nerello Cappuccio wordt voornamelijk verbouwd op Sicilië, en dan vooral in:

• Etna DOC – op de flanken van de vulkaan Etna, waar de combinatie van basalt, lava en zand zorgt voor mineraliteit en complexiteit. Hier wordt ze meestal geblend met Nerello Mascalese (maximaal 20% toegestaan).
• Faro DOC – rond Messina in het noordoosten van Sicilië, waar Cappuccio een belangrijk onderdeel vormt van de lokale blends.
• Calabrië – in kleinere hoeveelheden, waar ze soms nog voorkomt in traditionele aanplant.

De druif gedijt het best op hooggelegen, goed doorlatende bodems met veel vulkanisch gesteente. Ze houdt van warmte en zon, maar profiteert ook van de verkoelende invloed van hoogte en zeewind, die de rijping vertragen en de aroma’s verfijnen.

Conclusie

De Nerello Cappuccio is een druif met karakter: robuust maar charmant, kruidig maar soepel, expressief zonder overdadig te zijn. Hoewel ze vaak in de schaduw van haar “zusje” Nerello Mascalese staat, vervult ze een cruciale rol in de Siciliaanse wijntraditie. De recente heropleving van autochtone druivenrassen op het eiland heeft ervoor gezorgd dat ook Nerello Cappuccio de erkenning krijgt die ze verdient — als een authentieke vertegenwoordiger van de vulkanische ziel van Sicilië