Argentinië is een fascinerend wijnland waar passie en traditie samenkomen in de schaduw van de Andes. Als vijfde grootste producent ter wereld is het beroemd om zijn hooggelegen wijngaarden en de iconische Malbec. Van de zonovergoten valleien in Mendoza tot de frisse regio's in Patagonië; Argentijnse wijn staat synoniem voor kracht, diepgang en een uniek terroir dat elke wijnliefhebber verrast.

Geschiedenis

De geschiedenis van de Argentijnse wijnbouw beslaat meer dan vijf eeuwen en is getransformeerd van de productie van eenvoudige miswijnen tot een wereldwijde speler op het gebied van kwaliteitswijnen. De geschiedenis begon rond 1556 toen Spaanse kolonisten en missionarissen de eerste druivenstokken aan de voet van het Andesgebergte plantten.
De wijnbouw was aanvankelijk bedoeld voor de productie van miswijn (La sangre de Cristo). Men gebruikte initieel vooral de Criolla Chica (ook bekend als de Mission-druif), 
die vanuit Chili en via Spaanse schepen werd geïmporteerd.

In de 19de eeuw leidde de druifluisepidemie in Europa tot een grote migratiestroom van Franse, Italiaanse en Spaanse wijnmakers naar Argentinië. De Franse landbouwkundige Michel Aimé Pouget introduceerde in 1853 de Malbec-druif, die later het nationale symbool van de Argentijnse wijn zou worden. De voltooiing van de spoorlijn tussen Mendoza en Buenos Aires in de jaren 1880 zorgde ervoor dat wijnen gemakkelijker konden worden getransporteerd naar de snelgroeiende stedelijke bevolking. Lange tijd was de industrie gericht op de productie van grote hoeveelheden goedkope bulkwijn voor de binnenlandse markt. Argentijnen consumeerden op een gegeven moment tot wel 90 liter wijn per persoon per jaar, waarbij vooral inheemse rassen zoals Criolla en Cereza werden gebruikt voor eenvoudige witte en roze wijnen.

Door politieke en economische onrust in het midden van de 20ste eeuw bleef de wijnindustrie internationaal gezien lange tijd achter maar vanaf de jaren '80 en '90 verschoof de focus van kwantiteit naar kwaliteit door buitenlandse investeringen en moderne technieken. Door de switch naar internationale druivenrassen en verfijnde productiemethoden (vooral in Mendoza) groeide Argentinië uit tot de vijfde of zesde grootste wijnproducent ter wereld. Tegenwoordig is er veel aandacht voor het unieke terroir, zoals de hooggelegen wijngaarden in Salta en de kalkrijke bodems in Patagonië.

Productie

Argentinië is een groot land. Van noord tot zuid leggen we meer dan 3.800 kilometer af. Op de oppervlakte van afgerond 2,8 miljoen km² wonen meer dan 46 miljoen inwoners. 
Ondertussen zijn er zo'n 218.000 hectare aan wijngaarden die verdeeld zijn over een strook van 1.500 kilometer. Dat betekent automatisch veel verschil in temperatuur en bodem en om deze reden zijn hun wijnen ook zeer divers in smaak.

Jaarlijks wordt er in het land ongeveer 15 miljoen hectoliter wijn gemaakt. Dit zijn afgerond 2 miljard flessen wijn.  Het absolute hart van de wijnindustrie is de Mendoza-regio dat ongeveer driekwart van deze productie voor zijn rekening neemt.

Hoewel er massaal wijn wordt geproduceerd blijft de export relatief gezien vrij klein. Ongeveer 20% van de productie is bestemd voor de buitenlandse markt en dan vooral de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Brazilië. Ook België en Nederland zijn stabiele afzetmarkten voor de Argentijnse afzetmarkten.

De Wijnbouwgebieden in Argentinië bevinden zich vooral in het westen van het land, op de oostelijke hellingen van de Andes. Twee derde van de productie bestaat uit rode wijn en hiervoor wordt vooral beroep gedaan op de Malbec, die hoewel van oorsprong een Franse druif, stilaan een nationale trots aan het worden is. Zij neemt bijna 40% van de blauwe druiven voor haar rekening. De tweede meest aangeplante blauwe druif is de Bonarda. Het rijtje wordt afgesloten met de Cabarnet Sauvignon en Syrah.

Wijngebieden

• Mendoza: Gelegen aan de voet van de Andes op hoogtes tussen 800 en 1.500 meter. Het klimaat is er droog en zonnig met koele nachten, wat essentieel is voor de rijping van de druiven. Mendoza neemt 75% van de Argentijnse wijnproductie voor zijn rekening.
• San Juan: Gelegen net ten noorden van Mendoza. Dit is de tweede grootste wijnregio van het land. Het klimaat is hier aanzienlijk heter en droger dan in Mendoza.
• Salta: In het hoge noorden ligt deze regio met de beroemde Cafayate vallei als middelpunt. Hier bevinden zich enkele van de hoogste wijngaarden ter wereld, soms wel tot 3.000 meter boven zeeniveau. De intense zon en grote temperatuurverschillen zorgen voor zeer aromatische wijnen. Vooral de witte Torrontés-wijnen vinden hier hun oorsprong.
• Patagonië: Dit is het meest zuiderlijke wijngebied, gelegen in een koeler klimaat.  Door de zuidelijke ligging en de sterke winden is het groeiseizoen langer en koeler. Dit resulteert in wijnen met meer zuren en elegantie.
• La Rioja tenslotte is één van de oudste wijngebieden van het land, gelegen in het noordwesten. Een droge en warme regio die vooral bekend staat om de productie van de Torrontés Riojano, een aromatische witte wijn die veelal lokaal wordt geconsumeerd.

Klassificatiesysteem

Argentinië heeft een wettelijk vastgelegd classificatiesysteem voor wijn dat  vergelijkbaar is met de Europese systemen (zoals het Franse AOC of het Italiaanse DOC/DOCG), hoewel het in de praktijk minder uitgebreid wordt gebruikt. Sinds 1999 is dit systeem onderverdeeld in drie kwaliteitsniveaus, beheerd door het Instituto Nacional de Vitivinicultura (INV). De drie categorieën zijn:

1. DOC (Denominación de Origen Controlada)
   Dit is het hoogste niveau, vergelijkbaar met de Franse AOC. Het stelt strenge eisen aan de geografische herkomst, druivenrassen, maximale opbrengst per hectare en rijpingstijden. Opvallend is dat er momenteel slechts twee actieve DOC's zijn, beide in Mendoza: 
   - Luján de Cuya: Vooral bekend om de Malbec;
   - San Rafael: Bekend om Malbec, Cabernet Sauvignon en Bonarda
2. IG (Indicación Geográfica):
   Dit niveau is bedoeld voor kwaliteitswijnen uit een specifiek gebied waar de geografische factoren (terroir) de wijn een uniek karakter geven. Dit is momenteel het belangrijkste systeem voor premium wijnen in Argentinië en omvat bekende gebieden zoals de Valle de Uco en Paraje Altamira.
3. IP (Indicación de Procedencia):
   De basisclassificatie voor tafelwijnen of regionale wijnen uit grotere gebieden. Minstens 80% van de druiven moet uit de genoemde regio komen. 

Daarnaast hanteert Argentinië specifieke regels voor termen op het etiket: 

• Reserva: Minimaal 12 maanden rijping voor rode wijn en 6 maanden voor witte wijn/rosé.
• Gran Reserva: De rijpingstijd moet minstens het dubbele zijn van die van een Reserva.
• Varietal: Om een druivenras op het etiket te mogen vermelden, moet de wijn voor minstens 85% uit die druif bestaan.