Skok

Op amper enkele honderden meters van de Sloveense grens, midden in de glooiende heuvels van het Collio, ligt het kleine familiedomein Skok. Het is een van die stille, generatieoverschrijdende wijnhuizen die zelden de internationale schijnwerpers zoeken, maar juist daardoor een authentiek en overtuigend beeld geven van wat het Collio-terroir werkelijk te bieden heeft. Skok combineert een eeuwenoude aanwezigheid op deze grond met een verrassend moderne, precieze aanpak van wijnbouw en vinificatie.

Het verhaal van de familie Skok op deze heuvels reikt veel verder terug dan de oprichting van de wijnbouwonderneming zelf. De familie is al meer dan zevenhonderd jaar aanwezig in de streek, en gedurende een lange periode werkte ze als mezzadri, pachtboeren, onder Baron Teuffenbach. Het herenhuis dat vandaag nog het hart van het domein vormt, dateert uit 1546 en getuigt van die lange geschiedenis. Pas in 1968 werd de wijnbouwonderneming in haar huidige vorm officieel opgericht, toen Giuseppe, bijgenaamd "Pepi", en zijn broer Armando Skok zo'n achttien hectare grond in eigendom verwierven. Die keuze viel in een periode waarin de meeste kelders in het Collio nog generieke "witte wijn" produceerden, aangeduid met een simpel vatnummer, of hoogstens Tocai en Pinot Bianco bottelden. Pepi Skok liep echter ongeveer tien jaar voor op de latere variëteitsevolutie van de streek: hij richtte zijn aandacht bewust op Pinot Grigio en Sauvignon, rassen die pas later de kern van de Collio-identiteit zouden vormen. Die vroege, koppige keuze bleek achteraf een vooruitziende blik en legde de basis voor de reputatie die het domein vandaag geniet.

Sinds 1991 ligt de leiding van het domein in handen van de kinderen van Giuseppe, Edi en Orietta Skok, die de wijngaarden en de vinificatietechnieken sindsdien geleidelijk hebben vernieuwd zonder de erfenis van hun vader te verloochenen. Het is precies die combinatie van vasthoudendheid en vernieuwing die het domein in 2011 de erkenning van Slow Food opleverde, dat Skok opnam in zijn netwerk van "Vini Slow", en die leidde tot meerdere onderscheidingen zoals de gewaardeerde "due bicchieri" van de gids Gambero Rosso. Orietta en Edi runnen het domein vandaag nog steeds samen, met de kenmerkende passie en directheid die bezoekers van de kleine kelder in Giasbana onmiddellijk opvalt. De volgende generatie is intussen ook al actief betrokken: de zoon van Edi ontpopte zich, naast zijn rol in de wijngaard en de ontvangst van bezoekers, tot een gepassioneerd imker die reeds op tienjarige leeftijd besliste dat hij later bijenteler wilde worden en die ondertussen ook zelf honing produceert en er lessen over geeft op scholen. Deze combinatie van wijnbouw en bijenteelt binnen dezelfde familie weerspiegelt de brede, grondgebonden band die de Skoks met hun land onderhouden, een band die generatie na generatie wordt doorgegeven zonder ooit haar wortels te verliezen.

Het domein bevindt zich in het gehucht Giasbana, deel van de gemeente San Floriano del Collio in de provincie Gorizia, midden in het hart van de DOC Collio en op een boogscheut van de Sloveense grens. De wijngaarden liggen verspreid over de zonovergoten hellingen rond het gehucht, op een bodem die kenmerkend is voor het Collio: een mengeling van mergel en zandsteen, bekend als "ponca", die de wijnen hun typische minerale karakter en frisheid meegeeft. Momenteel bewerkt de familie ongeveer elf hectare wijngaard, aanzienlijk kleiner dan de oorspronkelijk aangekochte oppervlakte, wat de bewust artisanale, kleinschalige schaal van het domein onderstreept. Binnen dit areaal onderscheidt de familie enkele specifieke percelen die als een soort interne cru fungeren: zo draagt het perceel waar de Friulano-druiven groeien de historische naam Zabura, een benaming die al terug te vinden is op de oude kadastrale kaarten van het Oostenrijkse keizerrijk, terwijl een ander, afzonderlijk perceel bekendstaat als Villa Jasbinae en uitsluitend voor de productie van Merlot wordt gebruikt. In de wijngaarden zelf hanteert de familie een afwisselend beheer van begroeide en bewerkte rijen, een praktijk die niet overal in het Collio wordt toegepast, maar die volgens de eigen ervaring van de familie een beter evenwicht in de bodemvochtigheid en de vitaliteit van de wijnstok garandeert.

Skok is een bewust kleinschalig domein: de jaarlijkse productie bedraagt ongeveer achtendertigduizend flessen, wat het tot een van de meer bescheiden, maar daardoor ook zeer gerichte producenten van het Collio maakt. Het gamma bestaat in de eerste plaats uit een reeks monovarietale witte wijnen die in inox vergist en gerijpt worden om de zuiverheid van elke druif te bewaren: de Pinot Grigio ondergaat een schilcontact van zesendertig uur gevolgd door zes maanden rijping op de gist, terwijl Chardonnay en Sauvignon eveneens klassiek in staal worden gevinifieerd. De Friulano uit het Zabura-perceel wordt apart gevinifieerd om het specifieke karakter van deze historische wijngaard te laten spreken. Daarnaast brengt het domein een assemblage uit die het aan zijn stichters opdraagt, de Bianco Pe-Ar, genoemd naar de initialen van Pepi en Armando: een blend van vijfenvijftig procent Chardonnay, waarvan een deel bewust laat en overrijp aan de wijnstok wordt geoogst en vervolgens elf maanden op barrique rijpt, aangevuld met dertig procent Pinot Grigio en vijftien procent Sauvignon. Bij de rode wijnen kiest de familie voor twee uitgesproken verschillende benaderingen van dezelfde druif: een Collio Merlot die volledig in roestvrijstalen tanks wordt gevinifieerd voor een fris en toegankelijk profiel, tegenover de Collio Merlot Villa Jasbinae, afkomstig van dat ene, naar de wijngaard vernoemde perceel, die een langere maceratie van achttien dagen ondergaat en vervolgens gedurende vier jaar rijpt in nieuwe en reeds gebruikte barriques. Deze bewuste tweesporenbenadering, telkens vertrekkend vanuit hetzelfde ras maar met een compleet ander vinificatietraject, typeert de precisie waarmee de familie Skok met haar beperkte, maar zorgvuldig uitgekozen wijngaarden omgaat.

Skok belichaamt op een bescheiden maar overtuigende manier de ziel van het Collio: een familie die al eeuwenlang met deze grond verbonden is, die al vroeg de juiste druivenrassen koos, en die generatie na generatie haar kennis en passie doorgeeft zonder de schaal of de authenticiteit van het domein op te offeren aan groei. Wie op zoek is naar wijnen die het Collio tonen zoals het werkelijk is, zonder franje maar met karakter, vindt bij Skok een oprecht en betrouwbaar antwoord.

Website: https://www.skok.it

Wij proefden wijnen van dit domein tijdens onze onderstaande degustaties: