Château Dalem

Op een heuvelrug in het hart van de appellatie Fronsac ligt Château Dalem, een van de oudste en meest gerespecteerde domeinen van het Libournais. Het kasteel kijkt uit over de vallei van de Isle, met aan de overkant Pomerol en de hellingen van Saint-Émilion. Wat Dalem bijzonder maakt, is dat het domein zijn traditionele karakter combineert met een uitgesproken hedendaagse visie, geleid door één vrouw met een sterk eigen wijnstijl.

Het domein ligt in Saillans, een gemeente in het departement Gironde die tot de zes gemeenten van de AOC Fronsac behoort. Alle wijngaarden liggen in die ene appellatie, rond het kasteel, en bestrijken samen twintig hectare. Ze zijn verdeeld over vijftien percelen, die elk hun eigen bodem, druivenras en leeftijd hebben. Het geheel vormt volgens het domein een lappendeken van klei- en kalkbodems, met plateaus en zachte hellingen van blauwe klei en kleikalksteen. In de ondergrond ligt de molasse van het Fronsadais, een zanderige gesteentelaag die kenmerkend is voor de streek. Het merendeel van de wijngaard is op het zuiden en zuidwesten georiënteerd, waardoor de druiven veel zon krijgen. Dankzij de ligging boven op de heuvel zijn de wijnstokken ook beter beschermd tegen de lentevorst. Merlot neemt 85 procent van de aanplant in, aangevuld met 15 procent Cabernet Franc.

De wijngaard rond het kasteel werd volgens het domein aangelegd in 1610, en het herenhuis zelf dateert uit de achttiende eeuw. Drie eeuwen lang bleef het domein in dezelfde familie. Na erfenisdelingen werden de wijngaard en vervolgens het kasteel in 1955 overgedragen aan Michel Rullier. Hij zou meer dan veertig jaar aan de vinificatietechnieken werken en Dalem ook buiten de regio bekend maken.

Met Michel Rullier begon een nieuw hoofdstuk. Hij moderniseerde het domein en legde de basis voor de reputatie die het vandaag nog heeft. Hij overleed in februari 2022 op 94-jarige leeftijd. In 2002 nam zijn dochter Brigitte Rullier-Loussert de leiding over, en zij is sindsdien de figuur die het gezicht van Dalem bepaalt. Vanaf 2018 staat ook haar zoon Charles Pouvreau aan haar zijde.

Brigitte Rullier-Loussert beheert het domein onder de naam Vignobles Brigitte Rullier-Loussert. Naast Dalem omvat dat ook Château de La Huste, een tweede domein in Fronsac. Ze omschrijft zichzelf als een nauwgezette en veeleisende wijnmaker met een eigen visie op wat een "grand vin" moet zijn. Sinds 2002 bouwt ze het domein uit met een uitgesproken onafhankelijkheid, en die vrijheid zie je terug in de wijn: ze wil geen wijn maken die in een vast stramien past, maar een wijn met haar eigen signatuur.

Het "Dalem-stijl" die ze beschrijft, is de combinatie van een gedurfde druivenkeuze, met veel merlot, en een uitzonderlijk terroir. Onder haar leiding kreeg het domein een grondige herstructurering, waarbij de teelt- en cultuurtechnieken per perceel werden afgestemd. Belangrijke omslagpunten waren de bouw van een nieuwe wijnkelder tussen 2017 en 2019 en, in datzelfde jaar 2019, de samenwerking met oenoloog Eric Boissenot, een bekende naam uit Bordeaux, als adviseur. Haar zoon Charles zet de familietraditie voort en helpt het domein internationaal te promoten. Het domein draagt bovendien het label Haute Valeur Environnementale.

Het domein maakt een grote wijn, Château Dalem, en sinds 2008 ook een tweede wijn, Tenation de Dalem. De gemiddelde jaarlijkse productie zou rond de 5.500 kisten van twaalf flessen liggen, dus ongeveer 66.000 flessen. Het domein zelf publiceert geen productiecijfers, dus dat cijfer moet als indicatie worden gelezen.

Alle druiven worden met de hand geplukt, per druivenras en per perceel op het optimale rijpheidsmoment. Voor en na het ontsteelen worden ze zorgvuldig gesorteerd, onder meer met een densimetrische sortering, waarbij de druiven op dichtheid worden gescheiden. De nieuwe kelder, die in 2019 werd ingehuldigd, telt drie verdiepingen en werkt op basis van de zwaartekracht. Bovenaan staat de gistingsruimte, een halfronde zaal met temperatuurgeregelde vaten van roestvrij staal en beton in verschillende groottes. Elk jaar wordt een specifiek vat toegewezen aan één perceel, zodat de wijnen per terroir apart worden gemaakt en later in de assemblage kunnen worden gebruikt.

De gisting duurt drie tot vier weken, waardoor de fenolische stoffen traag en zacht worden geëxtraheerd. Daarna gaat de wijn rechtstreeks naar vaten voor de malolactische gisting. Tegen het einde van de herfst begint de rijping van zestien tot achttien maanden in een ondergrondse vatenkelder die op 14 graden wordt gehouden. Het domein werkt uitsluitend met Frans eiken uit gerenommeerde bossen en doet een beroep op zes, soms zeven verschillende kuipers, die vaak met elkaar in competitie worden gezet. Zo kan de intensiteit van het hout worden bijgestuurd door houtsoort en roostergraad te variëren. Een externe gids spreekt van ongeveer 60 procent nieuwe vaten. Het hout moet de wijn begeleiden, niet overheersen: het moet de tannines respecteren en de aroma's ondersteunen.

Château Dalem toont wat de heuvels van Fronsac kunnen opleveren wanneer terroir, vakmanschap en visie samenkomen. Het domein, dat sinds 1610 wijn maakt, blijft dankzij Brigitte Rullier-Loussert en haar zoon Charles trouw aan zijn familiale wortels en kijkt tegelijk resoluut vooruit. Het resultaat is een merlotgedomineerde wijn van de rechteroever met elegantie, structuur en een duidelijke eigen stijl.

Website: https://www.chateaudalem.com

Wij proefden wijnen van dit domein tijdens onze onderstaande degustaties: