Château Vray Croix de Gay

Eerst een opmerking over de naam. De officiële schrijfwijze is "Vray Croix de Gay". Verwar het domein ook niet met Château La Croix de Gay, een ander en veel ouder Pomerol-domein dat eigendom is van de familie Lebreton.

Pomerol is een van de kleinste en meest gesloten appellaties van Bordeaux. Château Vray Croix de Gay hoort bij de kleinste eigendommen, met nauwelijks meer dan drie hectare wijngaard. Toch ligt het op een van de beste plekken van het plateau, naast namen die elke wijnliefhebber kent. De wijn is delicaat en bloemig, dichter bij fijnheid dan bij kracht. Hij is lang onderschat gebleven en geldt de laatste jaren als een van de opkomende kleine namen van de appellatie.

De naam verwijst naar een oud stenen kruis aan de rand van de wijngaard. Dat kruis wees pelgrims de weg op hun tocht naar Santiago de Compostela. De huidige wijngaard ontstond in 1949. Toen werd een perceel dat grensde aan La Fleur en Le Gay samengevoegd met de wijngaard Les Grands Champs, die al in 1892 was gekocht in de buurt van Trotanoy. Het eigendom bestaat uit drie percelen. De grootste ligt tussen Pétrus en Château La Fleur, de andere liggen tussen Trotanoy en Le Pin.

De wijnen waren lange tijd middelmatig en bleven onder het potentieel van de bodem. Een eerste kwaliteitssprong kwam vanaf 2006, toen consultant Stéphane Derenoncourt bij het domein betrokken raakte. Een tweede, sterkere sprong volgde na 2018, toen het domein biologisch gecertificeerd werd.

Het domein kwam in 1949 in handen van Louis en Madeleine Guichard, die al eigenaar waren van Château Siaurac in Néac, in Lalande de Pomerol. Het geslacht Guichard was sinds 1832 gevestigd in het Libournais. Het bezat ook Château Le Prieuré, een Grand Cru Classé in Saint-Émilion. Olivier Guichard, oud-minister onder generaal De Gaulle en burgemeester van Néac, startte in 1998 een grondige modernisering. Van 2004 tot 2014 stond Paul Goldschmidt, de echtgenoot van Aline Guichard, aan het hoofd van de groep.

Rond 2013-2014 nam Artémis Domaines, de holding van de familie Pinault die ook eigenaar is van Château Latour, een participatie. De bronnen verschillen over de precieze omvang en het jaartal. Sommige spreken van een volledige overname, andere van een minderheidsbelang in de groep.

Sinds oktober 2020 behoort Vray Croix de Gay toe aan Les Terroirs de Suravenir. Dat is een dochter van Suravenir, de verzekeringsmaatschappij van de Crédit Mutuel Arkéa-groep uit Bretagne. De groep is een coöperatieve bankverzekeraar en had al een flinke reputatie in de wijnwereld door Château Calon Ségur in Saint-Estèphe. Met de aankoop van Vray Croix de Gay, Le Prieuré en Siaurac zette zij voet aan de rechteroever. De groep zegt een benadering op lange termijn te volgen, met respect voor de geschiedenis en voor het potentieel van elke bodem.

De dagelijkse leiding ligt bij een team rond technisch directrice Pénélope Godefroy, die een opleiding in biodynamie kreeg. Vincent Millet staat vermeld als wijnmaker. Jean-Claude Berrouet, de legendarische oud-wijnmaker van Pétrus, adviseerde het domein als consultant. Bordeaux en Primeurs noemt daarnaast Eric Boissenot als consultant. De wijngaard is sinds het millésime 2018 biologisch gecertificeerd. Met de jaargang 2023 kreeg Vray Croix de Gay een nieuw etiket.

Het domein ligt in Pomerol, op de rechteroever van de Dordogne, in het departement Gironde. De vennootschap die de drie eigendommen beheert, heeft haar adres in Ciorac in Néac. Alle druiven komen uit Pomerol, op het zogenaamde plateau des graves, het beste deel van de appellatie. De bodem bestaat uit kleiige gravel, wat Merlot helpt om zijn volle, fijne karakter te ontwikkelen. De grootste parcel ligt tussen Pétrus en La Fleur. Het domein ligt dus naast enkele van de duurste wijngaarden van de wereld.

De oppervlakte bedraagt 3,67 hectare. Een enkele verkoper noemt 3,24 hectare. De wijngaard bestaat grotendeels uit Merlot, met een kleine aanvulling Cabernet Franc. Historisch was dat ongeveer tachtig procent Merlot en twintig procent Cabernet Franc. Bij het millésime 2023 bestond de assemblage uit 98% Merlot en 2% Cabernet Franc. Het aantal flessen is zeer klein. De Hachette-gids vermeldt 5.500 flessen voor het millésime 2018, wat bij dit schaalniveau past. Naast de grand vin bestaat er een tweede wijn, L'Enchanteur de Vray Croix de Gay.

Ook de vinificatie evolueerde. In het verleden werd de wijn op Château Siaurac gemaakt, dat net buiten Pomerol ligt. De rijping duurde twaalf maanden in eikenhout, met slechts een klein aandeel nieuw hout. Volgens recentere informatie rijpt de wijn nu achttien maanden, deels in nieuwe barriques, deels in barriques die al een wijn hebben gehad, en deels in amforen. Het aandeel nieuw hout wordt op ongeveer 65% geschat. Dit is informatie van een verkoper en ik kon ze niet bij het domein zelf bevestigen. Het geheel wijst op minder houtinvloed dan vroeger. Dat past bij de stijl die critici beschrijven: sappig, bloemig, met rood fruit en soepele tannines.

Château Vray Croix de Gay laat zien wat een klein eigendom op een toplocatie kan worden met geduld, consistent werk en vooral een kwaliteitsgerichte aanpak. Na een lange periode van middelmatigheid zorgen biologische teelt, een ervaren team en een kapitaalkrachtige eigenaar voor een duidelijke stijgende lijn. Voor wie Pomerol wil leren kennen buiten de beroemdste namen, is het een boeiend domein.

Wij proefden wijnen van dit domein tijdens onze onderstaande degustaties: