IGP Les Alpilles

De IGP Les Alpilles is een geografische herkomstbenaming uit de Provence die de unieke identiteit van wijnen afkomstig uit de streek rond de Alpilles beschermt. Deze kalkrijke heuvelrug in de Bouches‑du‑Rhône vormt een van de meest karaktervolle microregio’s van Zuid‑Frankrijk. De wijnen die onder deze benaming worden geproduceerd, onderscheiden zich door hun frisheid, aromatische precisie en duidelijke terroirexpressie. De classificatie biedt wijnmakers tegelijk bescherming én flexibiliteit, waardoor zowel traditionele als moderne stijlen binnen dezelfde geografische identiteit kunnen bestaan.

Historiek van de benaming

De herkomstbenaming werd oorspronkelijk erkend als Vin de Pays des Alpilles en kreeg in 2006 officieel de status van Indication Géographique Protégée (IGP) . Deze erkenning bevestigde de kwaliteit en de geografische afbakening van de wijnen uit de streek. Sindsdien werd het cahier des charges meermaals geactualiseerd, onder meer in 2019 en 2025, telkens met het doel de specificaties te verfijnen en beter af te stemmen op de realiteit van de wijnbouw in de Alpilles .

De IGP‑status biedt wijnmakers een zekere vrijheid in druivenrassen en vinificatiemethoden, maar binnen een duidelijk omschreven geografisch en analytisch kader. Hierdoor kunnen zowel traditionele Provençaalse blends als cépagewijnen onder dezelfde benaming worden uitgebracht.

Geografie en terroir

De IGP Les Alpilles omvat een reeks gemeenten in het departement Bouches‑du‑Rhône, gelegen rond de kalkstenen heuvelrug van de Alpilles. De officiële documenten vermelden 29 gemeenten waarin de oogst, vinificatie en verdere productie moeten plaatsvinden, waaronder Saint‑Rémy‑de‑Provence, Les Baux‑de‑Provence, Eygalières, Fontvieille, Mouriès, Paradou, Tarascon en Maussane‑les‑Alpilles .

Deze geografische afbakening volgt nauwgezet de natuurlijke contouren van de Alpilles, een gebied dat bekendstaat om zijn mediterrane vegetatie, kalkrijke heuvels en eeuwenoude landbouwtradities. De nabijheid van de Rhônevallei en de Camargue creëert een bijzonder microklimaat dat de wijnen een eigen karakter geeft.

De Alpilles vormen een kalkstenen massief, waardoor de bodems voornamelijk bestaan uit kalksteen, klei‑kalksteen en stenige alluviale afzettingen. Deze bodems zorgen voor een uitstekende drainage en dwingen de wijnstokken diep te wortelen, wat resulteert in wijnen met een uitgesproken mineraliteit en structuur. De kalkrijke ondergrond speelt een belangrijke rol in de frisheid en spanning die vaak in de wijnen wordt teruggevonden.

Het klimaat is uitgesproken mediterraan, met warme, droge zomers en milde winters. De Mistral, een krachtige noordelijke wind, waait regelmatig door de regio en helpt de wijngaarden gezond te houden door vocht en schimmeldruk te verminderen. Tegelijk zorgt de ligging aan de noordflanken van de Alpilles in sommige gemeenten voor iets koelere omstandigheden, wat de aromatische precisie van de wijnen ten goede komt.

Wijnstijlen

De IGP Les Alpilles staat open voor rode, witte en roséwijnen, die elk een eigen profiel hebben maar toch een gemeenschappelijke Provençaalse signatuur delen. De officiële documenten beschrijven de wijnen als volgt.

• Rode wijnen hebben een diepe, vaak paars getinte kleur en combineren aromatische intensiteit met een genereuze structuur. Ze vertonen aroma’s van rood fruit, kruiden, soms aangevuld met grillige of geroosterde tonen. De tannines worden omschreven als soepel en rijp .
• Witte wijnen vallen op door hun frisheid, groene reflecties en expressieve neus. Ze tonen aroma’s van citrus, cédrat, verse kruiden of thiolische tonen. Wanneer ze op hout worden opgevoed, ontwikkelen ze complexere aroma’s zoals honing en gebak .
• Roséwijnen hebben een lichte kleurintensiteit en worden gekenmerkt door finesse, aromatische subtiliteit en een gematigde aciditeit die zorgt voor een mooi evenwicht. Afhankelijk van de gebruikte druiven kunnen ze tonen van gedroogd fruit of thiolen vertonen .

Deze stijlkenmerken weerspiegelen zowel het mediterrane klimaat als de kalkrijke terroirs van de Alpilles.

IGP‑label toekenning

Om een wijn onder de benaming IGP Les Alpilles te mogen uitbrengen, moet hij voldoen aan een reeks strikte voorwaarden die in het officiële lastenboek zijn vastgelegd. De IGP is uitsluitend bestemd voor stille wijnen: rood, wit en rosé. De vermelding van één of meerdere druivenrassen is toegestaan, net als de aanduidingen primeur of nouveau. De toegestane druivenrassen omvatten alle in Frankrijk erkende variëteiten voor wijnproductie, zoals vastgelegd in het nationale besluit van 20 februari 2009. Dit betekent dat zowel traditionele Provençaalse rassen (Grenache, Syrah, Cinsault, Clairette, Vermentino) als internationale variëteiten (Cabernet Sauvignon, Chardonnay, Merlot) kunnen worden gebruikt.

De wijnen moeten een minimum alcoholpercentage van 9% vol. hebben om voor de IGP in aanmerking te komen. Dit geldt voor alle kleuren en stijlen binnen de benaming.

Alle stappen – van oogst tot vinificatie en verdere verwerking – moeten plaatsvinden binnen de officieel vastgelegde gemeenten van de Bouches‑du‑Rhône. Deze geografische beperking garandeert dat de wijnen daadwerkelijk de identiteit van de Alpilles weerspiegelen.

De wijnen moeten voldoen aan een reeks sensorische criteria die typerend zijn voor de regio. Deze omvatten kleurintensiteit, aromatische expressie, balans en structuur. De beschrijvingen in het lastenboek dienen als referentie voor de kwaliteitscontrole.

Het meest recente officiële document is het Cahier des Charges de l’IGP Alpilles dat hier kan gedownload worden.